السيد الطباطبائي

42

مجموعه رسائل ( فارسى )

يكى اين‌كه عود و بازگشت ، وسيع‌تر و گسترده‌تر از آغاز و بدء است ، زيرا نفس در عالم ماده از طريق كسب معلومات و آگاهىها ، وسعت و فراخى يافته است . و ديگر اين‌كه در مرحلهء عود و بازگشت ، به خلاف مرحلهء بدء و شروع ، دو راه وجود دارد : يكى راه سعادت و لذت و جنت و ديگرى راه شقاوت و آتش و محنت . و اين مطلب كه گفته شد ، البته با مسئلهء سبقت شقاوت اشياء و رقم زده شدن سرنوشت آنان به وسيلهء قلم اعلى ، « 1 » منافاتى ندارد . و شما خوانندهء عزيز آگاه باش كه اين مطالب ، پاره‌اى از آنها بديهى و بىنياز از اثبات است و برخى نيز در جاى خود با برهان به اثبات رسيده‌اند . از بياناتى كه گذشت ، وجه ارتباط اعمال و مجاهدت‌هاى شرعى با وعده‌هايى كه خداوند سبحان از طريق پيامبرانش بيان فرموده است روشن و آشكار مىگردد و ما به زودى توضيحات بيشترى در اين زمينه خواهيم آورد . * * * دلالت كتاب و سنت بر مطالب ياد شده مىگوييم هنگامى كه ما در خصوصيات شريعت اسلامى ، بلكه تمامى اديان الهى ، تدبر مىكنيم ، درمىيابيم كه تنها هدف اين شرايع آسمانى ، همانا توجه دادن انسان به ماوراى اين عالم طبيعت است و اين هدفى است كه اديان ، با بصيرت و آگاهى ، انسان‌ها را به آن دعوت و در جميع جهات و تعاليم و آموزش‌هاى خود ، مردمان را به اين هدف فرا مىخوانند و به هر راهى كه ممكن باشد به آن مىپردازند و همواره به دور اين مقصود طواف و گردش مىكنند . سپس بايد دانست كه مردم از نظر درجهء « انقطاع » به سوى خدا و اعراض از اين عالم مادى بر سه دسته‌اند :

--> ( 1 ) . انسان بايد بداند كه بازگشت به سوى خداست